Pamięć i pamięć podręczna
Dostęp do pamięci a zegar systemowy
Czas dostępu do pamięci to liczba cykli upływających między żądaniem odczytu lub zapisu pamięci a zakończeniem tej operacji.
- Dawniej (Pentium 3 GHz, pamięć 500 MHz, dostęp około 2 ns) procesor czekał kilka cykli.
- Dziś dostęp do DRAM trwa zwykle 60-100 ns, a procesor ma w tym czasie cykl około 0,2 ns.
Daje to kilkaset cykli bezczynności na jeden odczyt, w czasie których można by wykonać ponad tysiąc instrukcji.
- Przyczyny: czas dotarcia sygnału do modułu i z powrotem, odczyt komórki DRAM, układy sterujące.
Opóźnienie fizyczne DRAM prawie nie maleje, mimo że przepustowość rośnie.
- To zjawisko nazywa się ścianą pamięci (memory wall): procesor jest o rzędy wielkości szybszy niż pamięć.
Zapis i odczyt z pamięci wykonywany w jednym cyklu zegara procesora (uproszczony model dla pamięci szybkiej jak procesor):

Tomasz Kapela, Kraków 2011-2020